Het is de eerste dag van Noorderzon. Naast ‘Waar ben je op vakantie geweest?’, ‘Wanneer moet je weer aan het werk?’ en ‘Nog wat drinken?’ is af en toe ook nog wel eens de vraag ‘Wanneer is de opening?’ te horen. Het antwoord is: die is er niet. De verwarring is wel te begrijpen, want zoals bij alle urban myths (broodjeaapverhalen) bevat dit misverstand een kern van waarheid. Tot en met 2000 had Noorderzon namelijk wél een grootse openingsact, waarmee het festival voor het publiek werd geopend. Blijkbaar hebben deze openingen op sommigen een blijvende indruk achtergelaten. En het mag gezegd worden: er waren inderdaad indrukwekkende bij:

De Amsterdamse theatergroep Dogtroep opent Noorderzon in 1993 met een wilde kermis. In sneltempo volgen vreemde gebeurtenissen elkaar op in het Noorderplantsoen. Het publiek ziet in elkaar stortende, vuurspuwende draken, fluitende mannetjes en andere, vreemde creaties. 

Draken, zeemonsters en vrouwen met drie borsten. In 1995 waant de toeschouwer zich onder de zeespiegel en in een bizarre zee bij ‘Oceano Satanas’. Monsters banen zich een weg door het publiek richting een zeeman die in een bootje boven de toeschouwers hangt.

 In 1997 voerden tot twaalf meter hoge reuzeninsecten van papier-maché een strijd ‘op leven en dood’ tussen het publiek. Het Catalaanse Teatre Surruga liet een vlinder, een libelle, een hagedis en een sprinkhaan door het Noorderplantsoen gaan.

Générik Vapeur verzorgde in 1999 en hectische reis door de stad. Vijftien blauwgeverfde mannetjes, begeleid door oliedrums, vuurwerk en opzwepende muziek, lokten omstanders van de Grote Markt naar het Noorderplantsoen.

In het jaar 2000 koos de organisatie, na enkele jaren met grote spektakelstukken, voor een rustiger opening van het festival. De Franse lichtkunstenaar Pierre Surtel had door het plantsoen lichtinstallaties geplaatst en het was de bedoeling dat het publiek langs deze objecten zou gaan wandelen. Uit de opkomst aan de vijver, die op dat moment zo’n tweeduizend grote, plastic bloemen van het Tulpenproject van de kunstenaar Gerriet Postma bevatte, bleek dat deze bedoeling niet bij iedereen duidelijk was. Deze ‘toeschouwers’ zaten te wachten tot er ‘iets spectaculairs’ zou gebeuren. Lisa Terpstra van OOG TV zei hierover in een interview met toenmalig programmeur Esther Eij: ‘Ik moest wel lachen toen ik al die honderden mensen bij de vijver zag wachten tot de bloemen van Gerriet Postma zouden ontploffen.’

In 2001 kiest een nieuwe directeur voor een nieuw beleid. Het geld dat anders aan de opening zou worden besteed wordt uitgegeven aan gratis optredens op alle dagen van het festival. Directeur Mark Yeoman vult de keuze aan in de Drentse Courant: ‘Het nadeel van een openingsact is dat veel mensen op basis daarvan een beeld vormen van het gehele festival, terwijl er nog tachtig groepen optreden.’ En, in de Leeuwarder Courant: ‘Het festival duurt tien dagen, iedereen moet zelf weten wanneer hij zijn festival begint.’

Door: Harma Zant