Als communicatie-medewerker van Noorderzon heb je natuurlijk veel te maken met journalisten die het festival bezoeken. Eric Nederkoorn van het Dagblad van het Noorden is al jaren een vaste waarde voor de krant en schrijft veelvuldig over Noorderzon. Ik ben geregeld door hem geïnterviewd, net als Mark Yeoman en Femke Eerland. Nu voor het 20-jarige bestaan van Noorderzon draaien we de rollen eens om. Een gesprek met journalist Eric Nederkoorn.

'Het is een brij aan herinneringen', zegt Nederkoorn wanneer ik hem vraag naar zijn eerste ervaringen aan Noorderzon. 'In 1989 kwam ik vanuit Haarlem naar Groningen, ik werkte bij de binnen- en buitenland redacties van toen nog het Nieuwsblad van het Noorden. Ik heb Noorderzon destijds niet zo heel veel bezocht, omdat ik bezig was met andere dingen. Mijn kinderen waren toen nog jong. Wat ik me met name herinner zijn de grote openingsprojecten, de grote parades van insecten. Die vond ik heel gaaf! Een groot spektakel, prachtig voor kinderen. Ik kan me ook de kleine voorstellingen van bijvoorbeeld Alina Kiers nog herinneren in een kleine tent. Je had toen een aantal grote groepen van buiten Groningen, maar ook veel local heroes. Ik hield me niet veel bezig met theater in die tijd.'

Het blijkt dat Nederkoorn zelf ook nog eens tijdens Noorderzon te zien is geweest. 'Ik heb gespeeld in het bandje No No Say dat ik denk in 1996 tijdens Noorderzon te zien was. De bandnaam was afkomstig van het nummer Can't Buy Me Love van The Beatles en de oprichters waren Harry Kasemir en Martin Groenewold. De sfeer was toen veel kneuteriger, het was een hartstikke leuk stadsfeest. Echt dóór de stad, vóór de stad. Nu is Noorderzon een ander festival. Al is Arno's Apéritief (afgelopen jaar voor de tiende keer red.) nog steeds erg leuk. Heel down to earth en toegankelijk. Het is een geweldige rode draad in het festival en zijn sidekick Bram Douwes doet het ook erg goed.'

'Ik snap wel dat mensen dat kneuterige missen. Veel kleine voorstellingen waren heel goedkoop en heel toegankelijk. Maar ik snap ook dat die oude Noorderzon er niet meer is. Je moet als festival door, je moet keuzes maken, linksaf of rechtsaf. Als linksaf internationaal theater betekent, dan wordt dat blijkbaar lokaal gedragen. Anders was het nu al lang klaar geweest met Noorderzon. De programmering staat nu als een huis. Je laat experiment toe en programmeert hele rare voorstellingen die alleen Mark Yeoman kent. Maar daardoor dans je ook aan de rand van het ravijn. Je moet zorgen dat je raakvlak houdt met de bevolking van Groningen. Mensen die nooit naar theater gaan, gaan soms naar zo'n voorstelling en begrijpen er geen zak van. Dat mag, maar ook weer niet teveel. De balans moet goed zijn het programma mag niet te elitair worden, want dan gaat het op den duur alleen nog maar om het zuipfestival rond de vijver. Er moet juist loop zijn tussen de vijver en de tenten, zoals nu het geval is.'

Het Dagblad van het Noorden wijdt tijdens het festival elke dag een hele pagina aan Noorderzon. Uiteraard is het voor Noorderzon heel belangrijk om goede kritieken te krijgen, maar wat voor ons nog belangrijker is dat de inhoud van de artikelen kwalitatief goed is. Eric ziet er aan het eind van het festival net zo moe uit als de festivalorganisatie, omdat hij elke dag een aantal voorstellingen ziet en overzicht houdt over wat zich allemaal afspeelt op het festival. Zo weet hij nog opvallend veel details over de laatste paar edities.

'Latitude 14 (een gezelschap uit New York - zie foto, red.) vond ik heel heftig, en heel gaaf, een ware gebeurtenis als je je dwingt om goed te kijken naar wat er allemaal gebeurt in de voorstelling. Ik moest die voorstelling voor de dag erop recenseren. Ik kreeg daarop na afloop van mensen die ik kende de vraag, 'wat ga je hier van maken?' Mijn antwoord was, dat bepalen mijn vingertoppen wanneer ik thuis ben. Ik vond ook Philippe Quesne (2009) geweldig. Een kleine voorstelling met Franse acteurs en Groningse amateurs in de Grote Zaal van de Oosterpoort. De zaal zat vol met een voorstelling die je ook in het Prinsentheater zou kunnen spelen. En niet alleen met academisch publiek, maar het was voor iedereen leuk. En dan de clownerie van Red Bastard (2010), die man is een fenomeen.' Maar er is jaarlijks ook minimaal een voorstelling waar hij niets aan vindt. 'Als er veel mensen weglopen, dan is er toch iets aan de hand. En dat gebeurt soms wel eens.'

Dan liegt de recensie er ook niet om. Maar waar moet een recensie aan voldoen? 'Een goede recensie voor deze krant zegt iets over de kwaliteit van de voorstelling voor de producent, voor het publiek in de zaal en voor de mensen die er niet zijn geweest en de volgende keer wel zouden moeten gaan, of niet. Ik schrijf het zo dat het voelt dat je erbij hebt gezeten. Het mooie van Noorderzon is dat het midden in de stad is, je woont echt in een festival dus je kunt de ervaring goed overbrengen.'

Het is natuurlijk vrij uniek dat een regionale krant zoveel aandacht besteedt aan zo'n evenement. Mag je dan als krant ook op het gebied van cultuur wat chauvinistisch zijn, net als bij bijvoorbeeld FC Groningen? 'Ja hoor, het regiocynisme is weg. Je moet kritisch zijn, maar je mag ook enthousiasmeren als iets goed is. We zijn hier rijk gezegend met Noorderzon, EuroSonic Noorderslag en het Groninger Museum. Dat zijn unieke gegevens op cultuurgebied. De schaal van de stad is ook erg goed, je kan alles lopend doen. Groningen is een cultuureiland, er is verder niets in de buurt. Dat is een voordeel ten opzichte van steden als Haarlem en Utrecht.'

Het zijn moeilijke tijden voor kranten en doorgaans ook voor cultuurredacties. Merk jij dat ook?

'De cultuurbijlage is weg inderdaad, maar door de krant heen is ook veel cultuur, bijvoorbeeld op de stadspagina. Ook hebben wij een Dagblad van het Noorden-prijs die vaak ook naar een culturele instelling gaat, in 2010 was dat het Drents Museum.’ Veel cultuur nog dus. ‘Een krant weerspiegelt je stad.'

Mark Hospers