De praktijk is weerbarstig en niet altijd sexy

Op vrijdag 21 augustus waren twee bezoekers van Noorderzon het niet eens met de inhoud van een beeldend kunstobject, dat door Galerie SIGN binnen de context van ons festival werd geprogrammeerd. Er volgde een poging tot vandalisme dat door een nabije medewerker van Noorderzon een halt toe werd geroepen. Deze medewerker die een materiële dreiging wilde tegengaan werd vervolgens verbaal (immaterieel) ernstig bedreigd door het tweetal. Noorderzon heeft daaropvolgend samen met Galerie SIGN besloten om – enkel die avond – het kunstwerk buiten zicht te stellen. Politie (waar Noorderzon tijdens openingsuren direct mee in contact staat), het dagelijks coördinatorenoverleg (parate diensten stad Groningen) en beveiliging werden ingelicht en er is officieel melding van gemaakt. Het incident vond plaats op de tweede dag van het festival, wij hebben direct handelend opgetreden, zoals een festivalcontext vraagt.

Besloten werd om de volgende dag met helder hoofd – samen met curator SIGN – naar de mogelijkheden te kijken voor de veilige presentatie van dit werk, nogmaals, veiligheid van het werk zelf en veiligheid van medewerkers en publiek. Die vrijdagavond bleek de kunstenaar haar programmeur SIGN, en daarmee ons niet meer tijd te hebben willen geven. Ze sprak meteen vrijdagavond zelf nog met deze krant, zonder overleg met SIGN, met als direct gevolg een artikel met als tendentieuze kop op de voorpagina: ‘Noorderzon zwicht voor dreiging’. Dit artikel was het startsein voor een grote, deels landelijke (media)discussie niet over het beschermen van kunstwerken in de openbare ruimte, noch over het willen borgen van veiligheid en veiligheidsgevoel van medewerkers en publiek. Maar over het al dan niet zwichten van een openbaar toegankelijk publieksfestival. We spraken af met SIGN maandag om tafel te gaan om het werk op een veilige manier al dan niet te presenteren.  

Op zondag 23 augustus publiceerden wij een uitgebreide reactie op de commotie op onze website Noorderzon.nl. Het aantal woorden hier is te kort om alles wat wij daar ter tafel brachten te herhalen, maar de basis was dat het behoud van het gevoel van veiligheid bij medewerkers en publiek te allen tijde ons begin- en ons eindpunt is: het besluit dat wij namen was zeker weloverwogen en zuiver praktisch. Het had een container kunnen zijn, een eetkraam, een parasol of dus een kunstwerk. Voor de duidelijkheid, deze verantwoordelijkheid rust bij Noorderzon, niet bij de kunstenaar en niet bij de gastprogrammeur.

De dagelijkse praktijk van het runnen van een festival is weerbarstig en zeker niet altijd sexy. Overal gebeuren mooie dingen, maar natuurlijk gaat er ook van alles mis, van een beetje groot tot heel erg klein. Met als enige verschil met het weghalen of sluiten van een gewoon object, dat de discussie nu van een hele praktische (materiële en immateriële veiligheid) naar een symbolische is gebracht (Noorderzon zwicht voor dreiging). Zonder tijd en kans voor een echt duurzame oplossing.

We leven niet in een theoretische wereld. Wij leven niet in een wereld waarin alles zwartwit is. We leven in een wereld waarin er iets onvoorziens kan gebeuren, onder bepaalde omstandigheden, waarbij direct handelen nodig is. Waar theorie en praktijk niet altijd hand in hand gaan. Soms is handelen simpelweg praktisch en zit er geen symbolische laag onder. De medewerker van Noorderzon die het vandalisme probeerde te stoppen, dát was handelen, dat was liefde voor kunst en voor de plek die daar ruimte voor biedt: het publieksfestival Noorderzon. En daar heeft bijna niemand het over.

 

Lees ook ons eerste statement en het persbericht van SIGN en onze reactie daarop.
Daar is op 26 augustus een persverklaring aan toegevoegd.