'Acrobaten zullen herinnerd worden als dinosauriërs, als megafauna'

Door: Nouschka van der Meij

Gravity & Other Myths is een Australisch gezelschap dat de grenzen van het circus opzoekt en het liefst overschrijdt. Het is een hechte groep die één en al vriendschap uitstraalt. Twee jaar geleden zetten ze ons versteld met hun voorstelling Backbone, nu zijn ze er weer met hun nieuwe show Out of Chaos …
 

Nouschka van der Meij
Nouschka van der Meij

Falen hoort erbij
Het belangrijkste aan hun shows is de connectie tussen de acrobaten. Mieke Lizotte, een van de acrobaten: ‘We brengen veel meer tijd met elkaar door buiten de shows dan op het toneel. Dat we zo veel offstage tijd met elkaar doorbrengen helpt met de onderlinge relatie op het toneel, omdat de persoon die je gaat vangen niet alleen je collega is, maar een goede vriend.’

Lisa Goldsworthy, een van de acrobaten: ‘We beginnen de dag met een rondje waarin iedereen vertelt hoe het met ze gaat. We checken alle blessures en bespreken wat we de hele dag gaan doen.’ Als je zo hecht met elkaar samenwerkt is het belangrijk om altijd te weten hoe iedereen zich voelt. Als je een offday hebt heeft dat veel effect op de manier van samenwerken. ‘Voor we het toneel op gaan doen we altijd een kleine huddle. Dan springen we in een rondje, checken hoe iedereen zich voelt en herinneren elkaar aan alle last minute veranderingen. Dan roepen we wat aanmoedigende woorden en klimmen we het podium op.’

Acrobaat zijn is niet zonder gevaren. Af en toe gaat er iets fout. Dylan Phillips, een van de acrobaten: ‘Soms glij je uit en mis je compleet. Dat kan altijd gebeuren, maar dingen gaan niet vaak echt fout. Elke avond gaan er kleine dingen mis in onze show.’ Als er iets gebeurt bespreken ze dat uitgebreid met elkaar. Lizotte: ‘Iedereen probeert elkaar altijd te beschermen, dus als je een blessure oploopt is het erg belangrijk om te onthouden dat ze je niet expres hebben laten vallen.’

Niels Knelis Meijer

Niels Knelis Meijer

Niels Knelis Meijer

Acrobaten zijn net dinosaurussen
Lizotte: ‘Als we in de avond shows hebben zijn we vrij tot vier à vijf uur in de middag. We slapen vaak uit, omdat we tot laat werken. Dan doen we de was, eten wat en lopen door de stad. We komen in veel verschillende steden, dus we brengen veel tijd door met het ontdekken van die nieuwe steden. Ook spelen we spelletjes. We hebben heel veel downtime, omdat onze shows zo fysiek uitputtend zijn, dus we moeten vrij lui zijn.’

‘We eten zo veel als we kunnen bij zo veel mogelijk verschillende restaurants. Acrobaten zullen herinnerd worden als dinosauriërs, als megafauna. Er was niet genoeg eten om ze te voeden en ze waren zinloos, haha.’

Ons kent ons
De oprichters van de groep ontmoeten elkaar als kind in Adelaide, Australië, bij een circusschool voor jongeren. Hier leren ze alle basisvaardigheden voor een circusartiest zoals jongleren en de trapeze. Als ze daar te oud voor worden beginnen ze zelf shows te maken voor het jaarlijkse Adelaide Festival. Martin Schreiber, oprichter en acrobaat: ‘Iedereen kon daaraan mee doen. Je hoefde slechts een bescheiden bedragje te betalen om je te registreren. Wij deden er elk jaar een show zodat we circus konden blijven maken.’

Omdat de circusgemeenschap in Australië vrij klein is kent iedereen elkaar. Acrobaten voor hun nieuwe shows konden de leden van Gravity & Other Myths vaak uit hun vriendengroep halen. Goldsworthy: ‘We hebben geluk dat de Australische circusgemeenschap vrij klein is. We kennen elkaar al, of hebben zelfs al met elkaar opgetreden voordat we samen in deze show gezet werden. Ik denk dat dat vrij uniek is voor dit bedrijf; dat veel van de casting wordt gedaan op basis van vriendschappen. We doen niet zomaar acrobatiek met vreemden. Dylan en ik werken al samen sinds zijn twaalfde.’

Het gezelschap bestaat uit mensen met verschillende kunstzinnige achtergronden. Naast acrobaten hebben ze een paar dansers en een muzikant. Acrobatiek is wat ze samenbracht, maar hun shows gaan over veel meer dan dat.

Het geheim van hedendaags circus
Hoewel ze een aantal aspecten van het traditionele circus, de livemuziek en acrobatiek, in hun show hebben, is die toch heel anders. Ze gebruiken vrijwel geen circusattributen en doen geen solo’s. Goldsworthy: ‘Onze vorm van circus is een vrij nieuwe kunstvorm. Mensen vinden het moeilijk om te zeggen wat hedendaags circus is. Dat is interessant, omdat we bijna kunnen doen wat we willen en het “circus” kunnen noemen.’

Door de jaren heen zijn hun shows erg veranderd. Schreiber: ‘Bij een van de eerste shows die we maakten wilden we zo graag al onze nieuwe, toffe vaardigheden laten zien dat we probeerden die er allemaal in te stoppen. Dat was een goede show en mensen vonden het leuk, maar het had niet zo veel lagen als ons recentere werk. We hebben ons gerealiseerd dat we verschillende concepten kunnen onderzoeken zonder meteen al onze skills er tegenaan te gooien.’

Het concept, een centraal idee, is veel belangrijker geworden in circus. Het is, naast de afwezigheid van dieren, een van de belangrijkste factoren die hedendaags van traditioneel circus scheidt. Daarnaast is de opbouw van de show wezenlijk veranderd. Waar het traditionele circus een opeenvolging van losse acts is, nemen de aansluitende acts van het hedendaagse circus je mee op een reis.

Out of Chaos …
Hun nieuwe shows bevatten dus verschillende lagen. Zo kun je als publiek wegdromen bij een verbluffend staaltje acrobatiek, of je hersenen kraken over de grote vragen van het leven. Lewie West, een van de acrobaten: ‘We vinden het leuk dat mensen de show kunnen bekijken door verschillende brillen. Ze kunnen kijken en denken: ‘’Dat was een geweldig staaltje acrobatiek en dat was amusant.’’ Als dat alles is wat je wil zien is dat geweldig, maar je kunt er ook anders naar kijken. Er zitten grote thema’s, ideeën en concepten in de show.’

De nieuwe show van het gezelschap begon als een onderzoek naar het verschil tussen individuen en groepen mensen die samenwerken. Nu is het concept ‘losse elementen die samen iets groters maken’ het uitgangspunt. Goldsworthy: ‘We proberen de grote vragen in het leven te beantwoorden. Waarom zijn we hier, wat doen we hier, waar komen we vandaan? Al die grote vragen waar mensen liever niet aan denken. We willen kijken of we een zaadje kunnen planten om ergens over na te denken.’

Schreiber: ‘We hebben zelf wel een idee waar de show over gaat, maar dankzij het open karakter van de acrobatiek kan iedereen er zijn eigen betekenis aan geven.’

Goldsworthy: ‘Maar het mooie aan circus is ook dat je als publiek zit te kijken naar iets wat je niet begrijpt. Het is zo vreemd voor de meeste mensen en de gedachte “Wat als hij valt?” gaat door hun hoofd. Ik vind dat erg boeiend. Als je normale mensen normale dingen wil zien doen kun je gewoon de straat op gaan, maar als je iemand iets anders en interessants en nieuws en riskants wil zien doen … Ik denk dat dat de plek van circus is in de wereld: het is een ontsnapping om het onmogelijke te zien.’