Elly Jonker

Tegenwoordig is ze hoofd marketing van de Stadsschouwburg en de Oosterpoort, maar ooit begon ze haar carrière als productieleiding op Noorderzon. Als een blonde spring-in-het-veld, met stoere laarzen en korte spijkerrokjes, stuurde ze jarenlang, al bellend, de mannen van de bouwploeg aan. Met haar hond in haar kielzog was Elly Jonker de stoerste vrouw van Noorderzon.

Vuurdoop

In de jaren ’90 is Elly Jonker van dichtbij betrokken bij de groei en de veranderingen van het festival. “Ik weet nog dat we in mijn eerste jaar het terrein uitbreidde, en dat Noord erbij kwam, richting de vijver. Dat jaar explodeerde de bezoekersaantallen. De organisatie was daar nog niet op toegerust. Ik heb het hele festival mensen gebeld om te vragen of ze alsjeblieft nog een keer wilden werken. Toen heb ik geleerd dat de groei niet in stapjes gaat, maar met schokken. Het eerste jaar had ik een schoonmaakploegje dat met een bezempje rondliep en af en toe een doekje over de bar haalde. Het jaar daarop had ik een ploeg van tien mensen, die vier uur per dat bezig waren. Die veranderingen gingen elk jaar met een klap. Steeds overtroefde die groei onze stoutste verwachtingen. Dodelijk vermoeiend,” lacht ze.

“Je zag het goed aan het materieel. Kijk alleen al naar de aankleding. Eerst gingen we gewoon een keer naar een tuincentrum om vijftig terracotta potjes te halen. Dan vonden we dat we al heel goed bezig waren. Als je nu kijkt wat Patricia Vos en Rogier Eikenhout allemaal doen, is dat natuurlijk niet te vergelijken. Nog een voorbeeld? We gingen in een paar jaar tijd van twintig naar 250 rijplaten. Reisiger, het tegenwoordige 2Rent, begon Noorderzon en andere evenementen plotseling als een markt te zien. Ook omdat de werknemers elkaar de ogen uitkrabde om tijdens het festival te mogen werken. Dat is wel leuk, natuurlijk.”

Kweekvijver

In de jaren ’90 ontstaat er een hecht netwerk van jonge, getalenteerde mensen die iets in de cultuur willen en samen klussen doen. “Het is bijzonder dat dat hele clubje van toen bewaard is gebleven voor Groningen. Noorderzon is een kweekvijver voor mensen die iets in de cultuur willen. De stad kent een enorme braindrain maar Noorderzon heeft het mogelijk gemaakt dat mensen hier hun bestaan konden opbouwen. Dat is namelijk wel heel sterk wat Noorderzon los maakt; dat je niet meer uit die wereld weg wilt. Heel veel mensen en bedrijven zijn op die manier met het festival meegegroeid en professioneler geworden.”

Die professionalisering werd nog eens versterkt toen Mark Yeoman directeur werd, en hoge eisen ging stellen aan bijvoorbeeld de technische mogelijkheden van het festival. In één klap moest de technische staf de tenten toerusten alsof het volwaardige theaterzalen waren. “Dat heeft Robert Vonkeman toen op zich genomen,” vertelt Elly. “Bijna niemand weet dat, maar hij heeft daar echt een gigantische krachtsinspanning voor geleverd.” Vaak waren ze samen als één van de eersten op het terrein. “Dat vond ik de leukste moment,” zegt Elly. “Wanneer je ’s morgens het park instapt en alles nog rustig is. Je weet dat je de hele dag aan het rennen en vliegen bent, maar op dat moment is het –als je geluk hebt- nog kalm.  Behalve de eerste ochtend dan, dat is altijd gedoe. Dan komt Reisiger te laat, staan containers verkeerd om en kun je sloten niet open flexen omdat je nog geen stroom hebt. Het is een kick als je het dan ziet groeien, als je groepjes alle kanten op kunt sturen. Dat is wel een lekker dingetje.“ Ze knikt tevreden als ze er weer aan terugdenkt. De sfeer onderling was goed. Jarenlang stond er een thermosfles met ‘Elly’s walleme melluk’ op het productiekantoor. Die nam Robert elke ochtend mee, voor in haar koffie. Joshua Lagerwerf draaide dan platen die hij bij Mamamini haalde. “Dat zijn de leuke dingen,” zegt Elly. “En dat is in al die jaren niet veranderd: het is een kleine club mensen die zijn ziel en zaligheid in het festival legt. Elk jaar wordt er een familiegevoel gecreëerd, dat is wel heel bijzonder. Je hebt een gezamenlijk focus én het is ultiem gezellig. Drie weken in een park hangen en je helemaal kapot lopen, dat is wel wat.”

Met de komst van Mark Yeoman veranderde ook de benadering van het vergunningenbeleid. “Toen ik begon was het echt vechten met de Gemeente en de parkcommissie. We stonden elk jaar bij dezelfde boom, altijd reden weer dezelfde mensen over het gras. Het is ons gelukt om de dialoog weer op gang te brengen tussen de betrokken partijen. We wilden er samen uit komen. Ik vond het leuk om te kijken hoe ik iedereen mee kon krijgen.”

Tegenwoordig is  ook de Stadsschouwburg Groningen en de Oosterpoort, haar huidige werkgever, nauw betrokken bij het festival. “Dat vind ik niet meer dan logisch, ik vind dat alleen maar heel leuk,” zegt Elly. Ze is blij dat ze haar oude en nieuwe werk op die manier kan verbinden. “Noorderzon is een hele dierbare herinnering. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik altijd alleen maar leuk werk heb gehad, wat mij betreft het leukste werk van de wereld. Het voelt echt als een snoepwinkel.”

Nynke Oele

Elly Jonker
Elly Jonker