Interview met Fernando Rubio

Fernando Rubio/Intimoteatroitinerante | When we were kids

Vorig jaar maakte Fernando Rubio met Alles aan mijn zijde de meest in het oogspringende voorstelling van Noorderzon. De drijvende bedjes in de vijver van het Noorderplantsoen waren het decor van een kleine performance voor een toeschouwer en een actrice. Dit jaar gaat Rubio op Noorderzon in première met zijn nieuwe voorstelling When we were kids, het eerste deel van een trilogie over de tijd. “Het antwoord op de vraag wie we eigenlijk zijn, vinden we op de meest onverwachte plaatsen.”

Noorderzon 2013 was een onvergetelijke ervaring. Niet alleen voor de toeschouwers die de moeite namen zich met een waterfietsje naar de bedden van Fernando Rubio’s performance Alles aan mijn zijde te laten peddelen, maar ook voor Rubio zelf. De Argentijnse theatermaker kijkt met veel genoegen terug op het werken in Groningen. Rubio: “Om Alles aan mijn zijde in Groningen te mogen maken, was in alle opzichten bijzonder. Het is altijd stimulerend om buiten Buenos Aires te werken, maar Noorderzon was echt inspirerend. Dat de bedden – anders dan in andere steden – in Groningen ‘dreven’, legde een extra laag onder de performance, nog los van de prachtige, poëtische locatie van het park. Het gevoel van het dobberen op het water gaf een mooie vorm aan mijn onderzoek naar de relatie tussen eenzaamheid, herinneringen en dromen.” Ook het werken met een groot aantal Groningse actrices vond hij geweldig. “Ik ben altijd dankbaar voor de creatieve dialoog die zich kan ontwikkelen tussen mensen die elkaar nog niet kennen.” 

Mijn dromen zijn vaak het uitgangspunt

Het beviel hem zo goed op Noorderzon dat hij er dit jaar zijn nieuwe voorstelling When we were kids in première laat gaan. De omgeving waarin de voorstelling plaatsvindt speelt weer een belangrijke rol. De toeschouwers bevinden zich midden in een ruimte die nog het meest op een klaslokaal lijkt. De spelers bewegen zich om het publiek heen. Rubio: “Ik geloof dat de ruimte voor een voorstelling altijd moet worden bepaald door de voorstelling zelf, in plaats van dat de voorstelling zich aanpast aan de ruimte of het  theater waarin hij speelt. Daarom probeer ik voor elke voorstelling een ruimte te ontwerpen die het meest recht doet aan de betekenis van die voorstelling. Mijn dromen zijn vaak het uitgangspunt voor mijn voorstellingen en in die eerste beelden dient zich ook vaak al een ruimte aan. Bij het vormgeven van mijn voorstellingen probeer ik recht te doen aan die eerste beelden.”

When we were kids is het eerste deel van een trilogie. Het thema daarvan is de tijd en wat het verstrijken ervan met mensen doet. Rubio: “Tijd is onvatbaar, dat vind ik er zo fascinerend aan. Hij doet ons beseffen dat er iets is dat groter en grenzenlozer is dan dat wat we kennen. Herinneren en vergeten zijn de twee aspecten van het concept van tijd die me het meest interesseren.”

Kindertijd reconstrueren

Die twee aspecten spelen dan ook een belangrijke rol in When we were kids. Daarin is een aantal personages vergeten wie ze zijn. Om daarachter te komen, proberen ze hun kindertijd te reconstrueren. Rubio: “In de voorstelling kijken we naar de kindertijd door de ogen van de volwassene die probeert uit te vinden wat hij was voordat hij kon redeneren en wat er gebeurde voordat zijn eerste herinneringen ontstonden. De kindertijd is een tijd van ‘eerste keren’, van ontdekking, van onschuld. Je bent als kind onderdeel van een wereld die nog geen betekenis heeft. In de voorstelling verplaats ik die situatie naar de volwassenen: ook zij weten niet wie ze zijn.”

De overgang naar volwassenheid is een pijnlijke transformatie voor mensen, denkt Rubio. Maar deze overgang bepaalt wel wie ze zijn en wie ze nog kunnen worden. Wat je je herinnert, is wie je bent. In die zin kneedt de tijd ons tot wie we zijn. “In de trilogie wil ik onderzoeken hoe de tijd ons beïnvloedt: worden we wie we willen zijn, blijven we trouw aan onze verlangens? Zullen we ooit begrijpen wie we zijn en wat we hier eigenlijk doen?” 

Denkt hij zelf dat we het antwoord op die vragen ooit zullen vinden? “Ik denk dat het antwoord te vinden is op de meest onverwachte plekken. De nieuwsgierigheid naar het antwoord maakt deel uit van de menselijke conditie. Net als de behoefte om jezelf als mens te ontwikkelen en vervolgens te merken hoe de meest ingewikkelde vragen zich onvermijdelijk voor je uitvouwen. Ik denk dat we er achter kunnen komen wie we zijn, zolang we de confrontatie met de tijd aan durven gaan.”

Interview | Robbert van Heuven (www.robbertvanheuven.nl)