Interview met Mariano Pensotti

Mariano Pensotti/Grupo Marea | Cineastas (Filmmakers)

Of we nu willen of niet, fictie beïnvloedt onze levens. Wie denkt er bij een bruiloft niet onwillekeurig aan Four Weddings and a Funeral? Kunnen we nog wel met onze geliefde zoenen, zonder daar vanuit de film een hele hoop associaties gratis en voor niets bij te krijgen? De Argentijnse regisseur Mariano Pensotti maakte met Cineastas een voorstelling over hoe feit en fictie botsen in het leven van vier filmmakers. “Ik wil de grenzen van de fictie oprekken.”

“Ik doe het niet expres”, verexcuseert regisseur Mariano Pensotti zich lachend, als ter sprake komt dat eigenlijk al zijn voorstellingen en projecten gaan over de verhouding tussen fictie en de werkelijkheid. “Op de een of andere manier keert dat thema steeds weer in mijn werk terug, al is het steeds in een andere vorm.”

Zo vertelt hij over zijn project La Marea (De Vloed). Daarin liet hij acteurs dagelijkse taferelen spelen op straat en in huiskamers: een zoenend stel, een man en een vrouw in een boekenwinkel. Normaal zou de toeschouwer daar nietsvermoedend aan voorbij zijn gelopen. Maar Pensotti voorzag die straattaferelen van een ondertiteling waarin meer werd verteld over de achtergrond van het tafereeltje of waarin de gedachten van de personen werden getoond. Daardoor kregen de alledaagse scènes een filmisch (en fictief) karakter.

Begrafenissc├Ęnes uit films be├»nvloeden het werkelijke gedrag

Ook in Cineastas speelt de relatie tussen fictie en het dagelijkse leven de hoofdrol. Het idee van de voorstelling begon met een onderzoekje naar hoe fictie mensen beïnvloedt in hun dagelijks leven, vertelt Pensotti. “De interviews die ik met verschillende mensen hield, maakten me duidelijk dat onze identiteit voor een deel wordt bepaald door de films die we hebben gezien. Een meisje vertelde me hoe ze op de dag van de begrafenis van haar vader moest denken aan al die begrafenisscènes die ze ooit op film had gezien. De herinnering aan die films beïnvloedde vervolgens haar gedrag meer dan het verdriet dat ze voelde. Zeker de grote momenten in je leven - liefde, dood, geluk – worden zoveel gebruikt in de film. Die kun je niet beleven zonder aan die films te denken en zo beïnvloeden die je gedrag. Als je naar een stad gaat waar je nog nooit geweest bent, New York bijvoorbeeld, dan kun je niet anders dan je indrukken relateren aan de film die je erover kent. Dat is niet erg. Ik vind niet dat we een muur tussen fictie en de werkelijkheid zouden moeten optrekken. Ik vind het vooral interessant.”

Maar als gewone mensen al zo beïnvloed worden door film, hoe zit het dan met filmmakers, vroeg Pensotti zich af. Komt hun dagelijks leven ook in films terecht? Of andersom: komen de films die ze maken ook in hun dagelijks leven terecht? 

Cheesy

Met die vragen in zijn achterhoofd ging de regisseur aan de slag. Het resultaat was een theatrale voorstelling over film. Vier filmmakers zijn bezig met een filmproject. Op het toneel zijn zowel het dagelijks leven van de makers, als hun gefilmde resultaat te zien. Daardoor wordt zichtbaar hoe feit en fictie langzaam verstrengeld raken. Pensotti: “Ik wilde fictie en realiteit met elkaar in botsing brengen en de grenzen van de fictie oprekken. Vandaar dat ik ervoor heb gekozen om het toneelbeeld in tweeën te splitsen, zoals een splitscreen in de film. Door film en het dagelijks leven tegelijkertijd te tonen, ontstaat een nieuwe betekenis. Misschien werkt dat in het theater wel beter dan in film. In de film is de splitscreen een beetje cheesy. In het theater was het een nieuwe vondst. Al was het een hele uitdaging om als schrijver en regisseur alle gebeurtenissen op de goede manier te laten samenvallen.”

Een arme regisseur die werkt bij McDonalds

De filmmakers die Pensotti toont, zijn vier totaal verschillende types. Een onafhankelijke filmmaakster maakt een film over iemand die tijdens de Argentijnse dictatuur verdwenen was, maar weer is opgedoken. Daardoor wordt ze geconfronteerd met haar eigen jeugd als dochter van een vermiste. Een regisseur die komedies maakt, blijkt dodelijk ziek te zijn. Een experimentele filmmaker die bezig is met een productie over de val van de Sovjet Unie raakt in scheiding. En een arme regisseur moet werken bij McDonalds, terwijl hij bezig is met een kritische documentaire over datzelfde bedrijf. Pensotti: “De films die ze maken transformeren hun leven of andersom, maar op vier verschillende manieren. Toch gaat de voorstelling niet alleen daarover. Door die vier totaal verschillende mensen wilde ik ook een portret maken van Buenos Aires. Door zowel de films als hun makers, krijg je ook een heel aardig beeld van de grote diversiteit van die plek. Uit de relatie tussen de stad en zijn bewoners, ontstaat als het ware het verhaal van de stad.”

Interview | Robbert van Heuven (www.robbertvanheuven.nl)