interview met Frank Boyd

Frank Boyd | The Holler Sessions

De geschiedenis van de jazz is nauw verbonden met die van de Verenigde Staten. Er valt zoveel interessants over te vertellen dat de jazzverslaafde acteur en schrijver Frank Boyd besloot er een voorstelling over te maken. “Deze show heeft een echte missie.”

Het is een obsessie, geeft Frank Boyd toe. Maar dan een relatief recente. De acteur speelde een voorstelling in Kansas, een stad met een rijke jazzgeschiedenis. Daar raakte hij verslaafd aan de muziekvorm, las hij alles wat los en vast zat en werd de kiem van zijn voorstelling The Holler Sessions gelegd. “In de jazz die ik mooi vind, zit veel soul, gevoel en geschiedenis. Er wordt veel gecommuniceerd met het publiek. Er is een soort verbondenheid tussen muzikant en luisteraar die bij andere muziekvormen nog wel eens ontbreekt. Zo wordt er veel geïmproviseerd, zelfs op de plaat, en dat is uniek.” 

Vier minuten naar Louis Armstrong luisteren

Daarom zocht hij naar een theatervorm waarin die communicatie een rol zou spelen. Het werd een radioshow waar het publiek live bij is en die gepresenteerd wordt door Ray, een wat norsige dj (gespeeld door Boyd) die geen blad voor zijn mond neemt en in weinig anders geïnteresseerd is dan in de muziek. “Eigenlijk weet ik niet zo veel van radio maken.”, lacht Boyd, “Het beeld dat ik er van heb, komt vooral uit de film. Ik wilde het beeld van de studio van Ray ook bewust een beetje ambigu houden. Misschien bestaat die studio wel helemaal niet en zit hij in zijn kelder het tegen zichzelf te hebben. De radio-opzet heeft vooral een functionele vorm: je kunt mensen direct aanspreken en het gemakkelijk over muziek en over luisteren hebben.”

Hoewel The Holler Sessions eigenlijk over zijn eigen obsessie met muziek gaat, speelt hij wel de rol van Ray. Waarom staat hij niet gewoon als zichzelf op het toneel? Boyd: “Voor een deel is het smaak. Ik acteer graag, omdat ik me dan achter een personage kan verschuilen. Anderen kunnen veel beter een uur lang over zichzelf en over hun liefde voor muziek praten dan ik dat kan.” Ray durft bovendien meer te zeggen dan Boyd dat zelf kan. “Hij kan zomaar dingen in zijn microfoon roepen die ik nooit zou durven zeggen. Hij is, in zijn rommelige studiootje, in niets geïnteresseerd behalve zijn muziek.

Daarin benijd ik hem wel. Om zo in het leven te kunnen staan, lijkt me heel bevrijdend.” Maar ook qua vorm vond Boyd een one-man show niet zo interessant. “Het is toch vaak een platform voor een acteur om 55 verschillende accenten te doen of iets dergelijks. De uitdaging voor mij was om het juist helemaal niet over mij te laten gaan, maar over de muziek. Om een vorm te vinden waarin het mogelijk was om het licht uit te doen en om vier minuten naar Louis Armstrong te luisteren. Dat vraagt een andere luisterhouding dan een one-man show. Meer alsof je naar de radio luistert, dus.”

Zwarte geschiedenis

Wat Boyd los van de muziek zo interesseert aan jazz is de geschiedenis van de muziek, die nauw verbonden is met de zwarte geschiedenis van de Verenigde Staten. Een boek dat grote indruk op hem maakte was But Beautiful van Geoff Dyer dat een deel van die geschiedenis beschrijft. “Het boek raakte me, omdat het zo goed beschrijft hoe groot het offer was dat veel de van de muzikanten in het midden van de vorige eeuw moesten brengen voor hun muziek. Niet alleen door het vele reizen en de slechte betaling, maar vooral ook door de segregatie. Zwarte muzikanten mochten veel clubs niet in.”

Boyd vertelt hoe hij in het American Jazz Museum een zwarte muzikant ontmoette. “’Wat betekent jazz voor jou?’, vroeg ik hem. Eerst rolde hij met zijn ogen, maar daarna vertelde hij hoe die muziek hem verbond met zijn eigen geschiedenis en met Afrika. Hele families werden door de slavernij uit elkaar geslagen, maar juist door die muziek kon hij zijn persoonlijke geschiedenis verbinden met Amerika en Afrika. Ik vond dat een prachtig verhaal en het was een spilmoment in de research.”

Boyd besefte hoe raar het was dat de muziek zo belangrijk is geweest voor de Amerikaanse cultuur, maar dat zo weinig mensen dat eigenlijk weten. “Jazz en zijn geschiedenis hebben een beetje op een plank liggen verstoffen. Ik heb op school nooit over al die belangrijke jazzmuzikanten geleerd. Ik wist er niets van en ik ben nog wel kunstenaar. Voor mij heeft deze show dan ook een echte missie: het doorgeven van die kennis en die muziek. En ik wil mensen laten ervaren hoe mooi, verdrietig en explosief jazz kan zijn.”

 

Interview | Robbert van Heuven