Interview Eisa Jocson | Macho Dancer

Het proces van het macho-worden heeft me dan ook heel erg veranderd. Fysiek, maar ook in hoe ik me beweeg, zelfs in mijn levensstijl.

- Eisa Jocson

Ze vonden haar maar raar, de stoere dansers uit de nachtclub in Manila. Waarom zou een meisje als een man willen leren dansen? Maar de Filippijnse danseres Eisa Jocson is juist geïnteresseerd in alles wat te maken heeft met de verhouding tussen man en vrouw: macht, seks en dans. “Het proces van het Macho worden heeft me enorm veranderd.”

Eigenlijk is het maar een marginaal cultureel verschijnsel in de Filippijnen: Machodansen. In speciale nachtclubs dansen stoere, jonge mannen hun dans voor een vrouwelijke en homoseksuele clientèle. Het fascineerde de Filippijnse danseres Eisa Jocson mateloos. Jocson: “Ik was ten eerste heel erg geïnteresseerd in het dansvocabulaire van de dansers. Het verschilt heel erg van wat je je voorstelt bij mannelijke strippers van bijvoorbeeld The Chippendales. Die laatste groep put uit de hiphop, met snelle, explosieve bewegingen. Ze gebruiken verder de Westerse sterke-man-cliché’s door zich voor te doen als militair, politieman of bouwvakker. De bewegingen van de Filippijnse machodanser zijn totaal anders. Ze bewegen juist heel langzaam, rekken de tijd helemaal op. Alsof ze astronauten zijn. Eigenlijk is dat heel logisch, want met die langzame bewegingen kunnen ze hun gespierdheid extra benadrukken. Af en toe breken ze die langzame bewegingen met onverwachte, krachtige moves die hun agressieve mannelijkheid moet tonen.”

CĂ©line Dion

Die langzame dansvocabulaire hangt samen met de muziekstijl waarop wordt gedanst, legt Jocson uit. Nostalgische softrock en ballads uit de jaren negentig zijn favoriet met Céline Dion en Mariah Carey als standaardzangeressen. Jocson: “Het is de sentimentele, nostalgische muziek die je hier overal uit de radio’s hoort schallen in taxi’s, in restaurants en in winkelcentra. En het gaat altijd over liefde: oneindige liefde, onbeantwoorde liefde, spijt in de liefde.”

Het is in die rare mengeling van sentiment en het beeld van mannelijkheid waardoor Jocson in het fenomeen machodancing de Filippijnse samenleving ziet weerspiegeld. “Het is de verdraaide manifestatie van onze koloniale erfenis. Van de Spanjaarden erfden we het Katholicisme en van de Verenigde Staten het kapitalisme. In het patriarchale model van de kerk is er een stereotype beeld van wat het betekent om een man of om een vrouw te zijn. Tegelijkertijd worden we diepgaand beïnvloed door de Amerikaanse populaire cultuur. In de machoclubs zie je dat terug. Er is een patriarchaal beeld van de dominante, stoere man die wordt uitgespeeld voor de vrouwelijke klanten die doordat ze betalen grappig genoeg wel een economische machtspositie hebben.”

Spieren kweken

Vanuit haar interesse in dergelijke machtsposities, ging Jocson in de leer bij de mannelijke machodansers. Die vonden haar maar raar. “Ze geloofden in eerste instantie niet dat ik het echt wilde leren. Ze dachten dat ik op zoek was naar aan activiteit voor een vrijgezellenfeestje. Maar tijdens de lessen kwamen ze erachter dat ik wel degelijk serieus was. Ik heb ze proberen uit te leggen dat ik me bezighield met moderne dans, maar dat kwam niet helemaal over.” Desalniettemin trainde Jocson zich suf. “Juist omdat ik een vrouw ben, moest me heel erg heroriënteren op mijn normale lichaamshouding en mijn normale bewegingen die natuurlijk ook cultureel bepaald zijn. Het proces van het macho-worden heeft me dan ook heel erg veranderd. Fysiek, maar ook in hoe ik me beweeg, zelfs in mijn levensstijl. Een van de belangrijkste dingen was om in de sportschool spieren te kweken. Daardoor kwam ik erachter hoe die spieren een kernrol spelen in de danstaal van de machodansers. Het gaat allemaal om het volume. Dus ik ben een erg mager machodansertje. Zelfs na de sportschool.”

Een vrouw in de rol van een sterke man

Het feit dat Jocson als een vrouw die mannelijke lichaamstaal overneemt, zet voor de toeschouwer een hoop culturele connotaties op losse schroeven. Dat is precies waar het Jocson om te doen is. “Dat is wat het interessant maakt. Ook in de Filippijnen bestaat er uiteraard een stereotype beeld waaraan een vrouw eigenlijk hoort te voldoen. Een vrouw die daaraan probeert te ontkomen en macho-danst, speelt de rol van een sterke man. Die rol en de bijbehorende taal die die vrouw zich eigen probeert te maken, maakt haar stoerder, haar sociale status misschien groter. Maar tegelijkertijd is de machodanser ook een geobjectiveerd product dat wordt geconsumeerd. Het lichaam van de machodanser is net zo goed een lichaam dat geconstrueerd wordt door sociale, economische en culturele condities. Met als resultaat dat de vrouw mogelijk twee keer aan stereotype beelden moet voldoen: een keer als vrouw en een keer als machodanser.”

Tekst | Robbert van Heuven