Mario Banushi

RAGADA is je eerste voorstelling. Waar gaat het over?

“In het Grieks betekent RAGADA striemen. De striemen die door groei op je huid kunnen ontstaan, de littekens die sommige vrouwen krijgen op hun buik als ze zwanger zijn. RAGADA is gebaseerd op mijn familiegeschiedenis. Mijn familie is het fundament van al mijn werk. Mijn familie komt uit Albanië. Ze emigreerden naar Griekenland, waar ik in Athene ben geboren. Ik kom uit twee landen en beide landen inspireren mij. Mijn oma heeft me opgevoed vanaf dat ik zes maanden oud was tot ik zes jaar oud was. In die tijd woonde ik bij haar in Tirana in Albanië. Toen ik zes jaar oud was, ging ik terug naar Athene. Daar groeide ik op met mijn moeder en mijn zussen. RAGADA is een tableau vivant van het verhaal van mijn moeder en van de verhalen van alle vrouwen uit mijn leven. Het is het eerste deel van mijn trilogie over mijn familie.”

RAGADA wordt in een huis gespeeld en niet in een theater. Hoe komt dat?

“Toen ik klaar was met de toneelschool, was ik 21 jaar. Het was in de coronacrisis. Ik wandelde veel door Athene. Het was lente en de gordijnen van huizen in de stad waren open. Door de ramen zag ik levens afspelen. Een oma die zich opmaakte voor de spiegel, een vrouw die alleen aan het zingen was. Dit is theater, dacht ik. Daar wilde ik iets mee doen. Dat was de eerste inspiratiebron voor RAGADA.”

“Ik wilde een voorstelling maken en daarmee optreden, maar theaters durfden het niet aan. Iedereen zei: we vinden je idee geweldig, maar misschien doen we het over een paar jaar. Toen dacht ik: dan doen we het zelf wel. Als ze ons geen theater geven, dan spelen we wel in een huis. Zo ben ik met een kleine club begonnen in Athene. We speelden in huizen, omdat we niet in theaters terecht konden. Ik vind het heel mooi dat we zeiden: we doen het wel alleen, we gaan op niemand wachten.”

Op het moment van het gesprek is Mario Banushi thuis, in Athene. Met zijn voorstellingen tourt hij nu over de hele wereld. Een paar dagen later vertrekt de 28-jarige regisseur naar Venetië, waar hij RAGADA zal vertonen op de Biennale Teatro, het theaterfestival van de Italiaanse stad. Na Venetië is de voorstelling voor het eerst weer op Noorderzon te zien.

“In Venetië spelen we in een huis waar plek is voor zo’n twintig tot dertig bezoekers per keer. We spelen daardoor soms twee tot drie keer per dag. Ook in Groningen spelen we in een woning. Als bezoeker ben je daardoor dicht bij de acteurs. Dat maakt het heel intiem. Ik vind het magisch. In de voorstelling spreken we alle zintuigen aan, met geur, met dans, maar zonder gesproken tekst.”

Waarom werk je zonder gesproken tekst?

“Het geeft mij de mogelijkheid om te experimenteren met de manier waarop ik een verhaal wil vertellen. Je kan een verhaal op veel verschillende manieren delen. Als ik thuis ben, doet niet alleen een tekst mij aan mijn oma of moeder denken, maar juist een smaak of een geur. Zoals je door de geur van een parfum van vroeger kan terugreizen naar het verleden. Dat wil ik in mijn voorstellingen verwerken.”

Je reist tegenwoordig de hele wereld over met je voorstellingen en wint prijzen. Hoe is het om in zo’n korte tijd van een regisseur die geen theater kon vinden uit te groeien tot groot talent?

“Ik kijk terug op de afgelopen jaren als een prachtige reis. Het is heel mooi en bijzonder. Ik vind dit soort succesverhalen geweldig, omdat ze je laten zien dat je dromen werkelijkheid kunnen worden. Ik zal nooit vergeten waar ik ben begonnen, want dat heeft voor altijd invloed op de manier waarop ik wil werken. Ik wacht op niemand en ik blijf doorgaan, ook als het moeilijk is.”

Waarom wilde je met RAGADA terugkeren naar Noorderzon?

“Ik kwam vorig jaar met MAMI naar Noorderzon en ik vind het mooi om nu te kunnen laten zien wat ik eerder heb gemaakt. Het publiek bij MAMI ontving mij zo hartelijk, dat ik met veel plezier terugkom om RAGADA te laten zien. Ik kan echt niet wachten. Het voelt alsof ik weer familieleden ga ontmoeten. Ik ben heel benieuwd wat het publiek van RAGADA vindt. Noorderzon is een prachtig festival, met een intieme sfeer. Ik hoop dat bezoekers met een open hart en ziel komen en niet alleen met hun verstand. Dat merkte ik bij MAMI ook, dat het publiek open stond voor emoties.”

Ik kan me voorstellen dat jouw voorstellingen voor sommige bezoekers doordat ze zo intiem zijn en over familie gaan ook emotioneel kunnen zijn.

“Ja, het gebeurt vaak dat bezoekers emotioneel worden. Ik vind dat mooi. Ik vind het prachtig als ik mensen zie huilen en als ze na afloop hun verhalen over hun moeders, vaders en familie willen delen. Het laat zien dat mensen gevoelens hebben. We denken soms te veel en voelen te weinig.”