Patricia Apergi

Alle voorstellingen die Patricia Apergi maakt, gaan over sociale en politieke kwesties. Over onderwerpen die ze in haar eigen leven meemaakt of waar ze anderen mee ziet worstelen. Vaak gaat het over de uitdagingen van de hedendaagse samenleving, de sociale en politieke kwesties die spelen. Eerder maakte ze voorstellingen over migratie, gelijkheid en mensenrechten. “Alle dingen die gebeuren en waar je je zorgen om maakt”, zegt Apergi. In 2006 richtte ze Aeritis Dance Company op in Athene. Op Noorderzon is haar nieuwste productie Hystory in de Stadsschouwburg te zien.

Planites ging over mannen die op zoek waren naar een betere wereld. Nu is er Hystory, waar alleen vrouwen op het podium staan. Waarom gaat het nu over het verhaal van de vrouw?

“Zelfs in 2026 staan vrouwen voor allerlei uitdagingen. Er zijn nog steeds problemen voor vrouwen die moeilijk te veranderen zijn en er heersen nog veel conservatieve opvattingen. Ook zijn er nog steeds samenlevingen waarin vrouwen niet vrij zijn om te doen wat ze willen, waar vrouwen het zwijgen wordt opgelegd. Ik creëerde Planites in 2012 voor een mannelijke cast. Het ging over mannen die een betere wereld zochten. Meestal zijn het immers de mannen die voor een betere toekomst voor hun familie vertrekken en zijn het de vrouwen die thuisblijven. De vrouwen die niet de kans krijgen om te studeren of te werken, om vrij te zijn, om te doen waar ze van dromen.”

“Ik zie Hystory als de opvolger van Planites. Nu heb ik het verhaal vanuit het perspectief van vrouwen gemaakt, met een meer dromerige en magische benadering. Vijf vrouwen dwalen op het podium door bloemenvelden en door herinneringen. Ze komen langs de verschillende problemen waar vrouwen in hun leven mee te maken krijgen. In Hystory blijven vrouwen niet langer stil.”

Voor Hystory dook Apergi in de geschiedenis. De titel is een combinatie van het Griekse woord voor baarmoeder, hystera, en het Engelse woord voor geschiedenis, history. Hysterie, de benaming voor paniek of angst, komt van hystera. De oude Grieken geloofden dat een zwervende baarmoeder die door het vrouwenlichaam reisde lichamelijke en psychische klachten veroorzaakte. Het inspireerde Apergi voor deze voorstelling.

Wat betekenen de woorden in de titel voor jou?

“Eeuwenlang zijn vrouwen die anders waren, weggezet als hysterisch. De theorie van de zwervende baarmoeder versterkte het idee dat vrouwen van nature meer vatbaar zijn voor instabiliteit, emotionele uitbarstingen en overdreven emoties en reacties. De baarmoeder was de oorzaak van de instabiliteit van vrouwen, aldus de mannen zoals Aristoteles achter deze theorie. Ik ben een heel krachtige vrouw, maar ik ben ook gevoelig. Als ik soms in tranen uitbarst, betekent dat niet dat ik zwak ben, dat ik geen leider kan zijn, dat ik geen carrière kan hebben. Als samenleving hebben we stereotypen over mannen en vrouwen gecreëerd. Ik merk het ook aan mijzelf, nu ik er door deze voorstelling zo bewust mee bezig ben. Ik ben veel strenger voor mijn vrouwelijke vriendinnen dan voor mijn mannelijke vrienden. Van mijn beste vriendin verwacht ik perfectie. Ik verwacht dat ze alles begrijpt. Voor mijn mannelijke vrienden ben ik veel vergevingsgezinder.”

Hystory is niet een voorstelling die alleen voor vrouwen gemaakt is, benadrukt Apergi. Ze vindt het juist belangrijk dat mannen en vrouwen elkaar vinden. “We zijn niet elkaars vijanden. We zijn allemaal mensen en het gaat erom dat we elkaar begrijpen, want we hebben elkaar nodig. Samen kunnen we de wereld een betere plek maken.”

Waarom wilde je Hystory nu maken?

“Dat heeft ook een persoonlijke reden. Zelf sta ik voor een uitdagende periode, de perimenopauze. Mijn lichaam verandert en ik herkende mijzelf op sommige momenten niet meer. Ik heb er veel over gelezen en veel artsen en wetenschappers bezocht, maar de wetenschap loopt nog erg achter op dit onderwerp. Het is een nieuwe fase in mijn leven, een overgangsfase. Ik moet accepteren dat ik niet meer dezelfde vrouw ben als vijfentwintig jaar geleden. Ik vind dat er nog veel onduidelijk is over de perimenopauze en dat er weinig over gesproken wordt, terwijl alle vrouwen dit meemaken. Mijn moeder zei dat ik er beter niet over kan praten. Maar ik wil er wél over praten.”

Dat doe je met dans.

“Het kan lastig zijn om de juiste woorden te vinden. Met dans lukt dat mij wel. Dans is een internationale taal, waarin we ons zonder barrières kunnen uitdrukken, kunnen spreken en delen. Ik heb altijd het gevoel gehad dat dans de poëzie van het lichaam is. Voor mij is de moed hebben om mijn stem te laten horen een van de belangrijkste dingen die ik als choreograaf doe.”

“Met Hystory passeren we in een uur verschillende fases van de wereld van de vrouw. Ik kijk ernaar uit om het aan het publiek van Noorderzon te laten zien. We zijn erg blij dat we komen en ik ben benieuwd naar wat het Nederlandse publiek ervan vindt. Ik heb zin om het gesprek aan te gaan. Het is mijn droom dat mensen meer over vrouwelijkheid spreken en dat ze begrijpen wat een vrouwelijk lichaam is. Als de voorstelling daar het begin van is, dan zou dat fantastisch zijn.”