Centroamérica

Wat begint als artistiek onderzoek naar Centraal-Amerika, verandert langzaam in iets veel persoonlijkers. Tijdens het maken van een nieuwe voorstelling ontmoeten de makers van Lagartijas Tiradas al Sol een Nicaraguaanse vrouw die haar land ontvluchtte vanwege het regime van Daniel Ortega en niet meer terug kan keren. Dan vraagt ze hen iets onverwachts: of zij, onder een fictieve identiteit, namens haar terug willen reizen naar Nicaragua om een persoonlijke opdracht uit te voeren. 

In de voorstelling Centroamérica vervagen de grenzen tussen werkelijkheid en fictie, theater en documentaire. Via interviews, archiefmateriaal en persoonlijke verhalen onderzoekt het Mexicaanse collectief een regio die zo dichtbij ligt, maar vaak onzichtbaar blijft. Een gebied getekend door migratie, militaire controle, buitenlandse inmenging en politieke geweldssystemen. 

Lagartijas Tiradas al Sol maakt al jaren politiek en persoonlijk theater op het snijvlak van realiteit en verbeelding. In Centroamérica stellen ze een urgente vraag: als theater de geschiedenis niet kan herstellen, kan het dan wel iets in beweging zetten?

Lagartijas Tiradas al Sol is een groep kunstenaars. Ze maken podiumwerk, boeken, radio en video’s, en houden zich bezig met pedagogische processen. Sinds 2003 ontwikkelen ze projecten als een manier om werk en leven met elkaar te verbinden. Hun werk streeft ernaar verhalen te creëren die gebaseerd zijn op ware gebeurtenissen. Het heeft niets te maken met entertainment, het is een ruimte om na te denken. Dingen zijn hoe ze zijn, maar ze kunnen ook anders zijn. Ze hebben ons werk in bijna elke staat in Mexico getoond: op festivals, onafhankelijke podia, in staatstheaters en universiteiten. 

In het buitenland was hun werk onder meer te zien bij Museo Reina Sofía (Madrid), Kunstenfestivaldesarts (Brussel), Schaubühne (Berlijn), FIBA (Buenos Aires), Wiener Festwochen (Wenen), Festival d’Automne (Parijs), Theater Spektakel (Zürich), FTA (Montréal), HAU (Berlijn), Kammerspiele (München), Santiago a Mil (Santiago), Theater Biennale (São Paulo), DeSingel (Antwerpen), Festival Internacional (Caracas), FAEL (Lima), Belluard International (Fribourg), Cena Contemporânea (Brasilia), TBA (Portland), FIAC (Salvador de Bahía), Festival de Otoño (Madrid), RADAR (Los Angeles), Temporada Alta (Girona), Dialog Festival (Wroclaw), Centro Cultural España (Guatemala), BAD (Bilbao), Inteatro (Ancona), TNT (Terrassa), MESS (Sarajevo), Fusebox (Austin). Ook stonden ze in 2017 al op Noorderzon met hun voorstelling Tijuana. 

Het collectief won al verschillende prijzen en onderscheidingen, waaronder de ZKB Patronage Prize op Zürcher Theater Spektakel en de Publieksprijs op het Impatience Festival (Théâtre de l’Odéon en Centquatre) in Parijs. Sinds 2023 maakt hun werk deel uit van de Hemispheric Institute Digital Video Library in New York.